เมื่อพูดถึงหลังคาเหล็กที่ผ่านการใช้งานมานาน หลายคนมักนึกภาพหลังคาสังกะสีหรือแผ่นเหล็กรีดลอนที่ผุกร่อนและขึ้นสนิม จึงเกิดคำถามว่า หลังคาเหล็กทนต่อการกัดกร่อนจากสภาพอากาศได้จริงหรือไม่
คำตอบสั้น ๆ คือ ทนได้ แต่ขึ้นอยู่กับชนิดของชั้นเคลือบ คุณภาพการติดตั้ง และการดูแลรักษา บทความนี้อธิบายว่าอะไรทำให้หลังคาเหล็กเป็นสนิม และทำอย่างไรให้ใช้งานได้ยาวนาน
หลังคาเหล็ก คืออะไร
หลังคาเหล็ก คือหลังคาที่มุงด้วยแผ่นเหล็กบาง เคลือบป้องกันสนิม แล้วรีดขึ้นลอนเพื่อเพิ่มความสามารถในการรับแรง คนทั่วไปนิยมเรียกว่าแผ่นสังกะสี หรือแผ่นเมทัลชีท (Metal Sheet)
ความคงทนของหลังคาเหล็กจึงไม่ได้อยู่ที่เนื้อเหล็กเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ชั้นเคลือบที่ทำหน้าที่ปกป้องเนื้อเหล็กจากความชื้นและอากาศ
ทำไมหลังคาเหล็กถึงเป็นสนิม
สนิมเกิดขึ้นเมื่อเนื้อเหล็กสัมผัสกับความชื้นและออกซิเจนโดยตรง ตราบใดที่ชั้นเคลือบยังสมบูรณ์ เนื้อเหล็กก็ยังได้รับการปกป้อง ปัญหาจึงมักเริ่มจากจุดที่ชั้นเคลือบเสียหาย
ชั้นเคลือบที่ช่วยป้องกันสนิม
- เคลือบสังกะสี (Galvanized) — ชั้นสังกะสีทำหน้าที่ปกป้องเนื้อเหล็ก ราคาประหยัด เหมาะกับงานทั่วไป
- เคลือบอะลูมิเนียม-สังกะสี (Galvalume) — ทนการกัดกร่อนได้ดีกว่าแบบเคลือบสังกะสีอย่างเดียว จึงนิยมใช้กับงานที่ต้องการอายุการใช้งานยาว
- เคลือบสีคุณภาพ — ผ่านชั้นเคลือบโลหะ สารปรับผิว สีรองพื้น และสีเคลือบผิวตามลำดับ ช่วยเพิ่มการป้องกันอีกชั้นและยืดอายุการใช้งาน
สาเหตุที่ทำให้หลังคาเหล็กผุเร็วกว่าที่ควร
ในทางปฏิบัติ หลังคาที่ผุก่อนเวลามักไม่ได้เกิดจากตัวแผ่น แต่เกิดจากปัจจัยหน้างานเหล่านี้
- เศษเหล็กจากการตัดและเจาะค้างบนแผ่น — เศษเหล็กเหล่านี้เป็นสนิมก่อน แล้วลามไปทำลายชั้นเคลือบของแผ่น ควรกวาดออกให้หมดทุกครั้งหลังติดตั้ง
- รอยขีดข่วนลึกถึงเนื้อเหล็ก — จากการลากแผ่นหรือการเดินบนหลังคาโดยไม่ระวัง
- สกรูที่ไม่ได้มาตรฐาน — สกรูที่เป็นสนิมจะทำให้เกิดคราบสนิมลามรอบรูยึด และแหวนยางที่เสื่อมทำให้น้ำซึม
- น้ำขังบนหลังคา — เกิดจากความชันไม่พอหรือรางน้ำอุดตัน ทำให้แผ่นสัมผัสความชื้นตลอดเวลา
- สภาพแวดล้อมรุนแรง — พื้นที่ใกล้ทะเลที่มีไอเค็ม หรือบริเวณที่มีไอสารเคมี จะกัดกร่อนเร็วกว่าปกติ
วิธีดูแลให้หลังคาเหล็กใช้งานได้นาน
- เก็บกวาดเศษเหล็กและเศษวัสดุออกจากหลังคาทันทีหลังติดตั้ง
- ใช้สกรูที่มีแหวนยางกันน้ำและมีคุณภาพเหมาะกับงานภายนอก
- ตรวจสอบรางน้ำและจุดระบายน้ำไม่ให้อุดตัน
- ล้างฝุ่นและคราบสกปรกเป็นระยะ โดยเฉพาะจุดที่น้ำฝนล้างไม่ถึง
- ซ่อมรอยขีดข่วนที่ลึกถึงเนื้อเหล็กด้วยสีซ่อมตามคำแนะนำของผู้ผลิต
- เลือกความหนาและชั้นเคลือบให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมของพื้นที่ตั้งแต่แรก
แผ่นหลังคาฉนวนสำเร็จรูป อีกทางเลือกหนึ่ง
สำหรับงานที่ต้องการทั้งความทนทานและการลดความร้อน มีทางเลือกเป็น แผ่นหลังคาฉนวนสำเร็จรูป หรือที่เรียกว่าแซนวิชพาแนล ซึ่งประกบชั้นฉนวนไว้ระหว่างแผ่นโลหะ ทำให้ปูหลังคาและได้ฝ้าเพดานในแผ่นเดียวกัน
ข้อดีคือลดขั้นตอนหน้างานและช่วยลดการถ่ายเทความร้อน เหมาะกับโรงงาน โกดัง และอาคารที่ต้องการควบคุมอุณหภูมิภายใน ทั้งนี้ควรสอบถามความหนา ชนิดฉนวน และรายละเอียดการติดตั้งจากผู้จำหน่ายก่อนตัดสินใจ
หลังคาเมทัลชีท อุดรธานี
เมทัลโฮม สตีล อุดรธานี เป็นโรงงานผลิต จำหน่าย และรับติดตั้งหลังคาเมทัลชีทและโครงหลังคาเหล็กครบวงจร พร้อมจำหน่ายแผ่นติดฉนวน พียูโฟม เหล็กรูปพรรณ และวัสดุก่อสร้างอื่น ๆ
สอบถามชนิดชั้นเคลือบ ความหนา สี ราคา และบริการจัดส่งได้ก่อนสั่งซื้อ พร้อมให้คำแนะนำว่าสเปกแบบไหนเหมาะกับสภาพแวดล้อมหน้างานของคุณ
สรุป
หลังคาเหล็กทนต่อการกัดกร่อนได้ ตราบใดที่ชั้นเคลือบยังสมบูรณ์ สิ่งที่ทำให้หลังคาผุเร็วส่วนใหญ่ไม่ใช่ตัวแผ่น แต่เป็นเศษเหล็กที่ค้างบนหลังคา รอยขีดข่วน สกรูไม่ได้มาตรฐาน และน้ำขัง
เลือกชั้นเคลือบให้เหมาะกับสภาพแวดล้อม ติดตั้งอย่างถูกวิธี และดูแลรักษาเป็นระยะ หลังคาเหล็กก็ใช้งานได้ยาวนานคุ้มค่า